Sell-Aid Desk24/7- ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 57 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ 2025 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 85ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਖਿਸਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 57 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਜਾਂ ਵੀਜ਼ਾ-ਆਨ-ਅਰਾਈਵਲ (Visa on Arrival) ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਭਾਰਤ 80ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ 62 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ 2006 ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ 71 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਕੀ ਹੈ?
ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਮਾਪਦੰਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਨਲੀ ਐਂਡ ਪਾਰਟਨਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2025 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 199 ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ 227 ਯਾਤਰਾ ਸਥਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸੂਚਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ 57 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ
ਇਸ ਸਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ, ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਕੁੱਲ 57 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਜਾਂ ਵੀਜ਼ਾ-ਆਨ-ਅਰਾਈਵਲ (Visa on Arrival) ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਟਾਨ, ਨੇਪਾਲ, ਮਾਲਦੀਵ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਫਿਜੀ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ, ਮਲਾਵੀ, ਸੇਸ਼ੇਲਸ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਜਾਰਡਨ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਸਪੋਰਟ
ਹੈਨਲੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ 2025 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ 193 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ (South Korea) ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਹੈਨਲੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਹੈਨਲੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੂਚੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੈ। ਅਫਗਾਨ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ ਸਿਰਫ 24 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੀਰੀਆਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ 26 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ 29 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਫ੍ਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
