ਇਕ ਪਾਸੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਸਿਆਸਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰਮ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੁਝ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸਾਂਗਲੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਉਦਾਹਰਣ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਇਮ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਂਗਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵਾਲਵਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਗੋਟਖਿੰਡੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, 1961 ਤੋਂ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 1961 ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਚੌਰਾਹੇ ‘ਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਮੀਂਹ ਪਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਪਠਾਨ ਨੇ ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਗਿੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਮੰਡਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਜ਼ਾਮ ਪਠਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਗਿੱਲੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਨੇੜੇ ਦੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।
1961 ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਜਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ 1986 ਤੱਕ ਦੁਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਾਲ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਗਣੇਸ਼ ਮੰਡਲ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ। ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਨੌਜਵਾਨ, ਇਲਾਹੀ ਪਠਾਨ, ਨੂੰ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
