ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਹਨ। ਹਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਰਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਕੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਪਾਰਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ, ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਅੱਗ ਪਲੀਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਬਣ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਟਾਵਰ ਆਫ ਸਾਈਲੈਂਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਇਮਾਰਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਿਰਝਾਂ ਅਤੇ ਉਕਾਬ ਦੇ ਖਾਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਕਿੰਨੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ?
ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਲਗਭਗ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਝਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਜਲਦੀ ਹੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਹੁਣ ਗਿਰਝਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਾਰਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਗਿਰਝਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਜਾਂ ਦਫ਼ਨਾਉਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
