ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ 8 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਆਏ ਸਨ। ਭਾਜਪਾ 27 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। 70 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 48 ਸੀਟਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਮਤ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਸਿਰਫ਼ 22 ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਸਿਮਟ ਗਈ। ਜੇਕਰ ਵੋਟ ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ (45.56 ਫੀਸਦੀ) ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (43.57 ਫੀਸਦੀ) ਵਿਚਾਲੇ ਸਿਰਫ 2 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਹੀ ਅੰਤਰ ਸੀ।
ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਖਾਤਾ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਵੋਟ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ 6.34 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ ਜੋ 2020 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ (4.63 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਆਸ ਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਾਂਗਰਸ-ਆਪ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੁੰਦੇ। ਕੋਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਦੀ ਹਾਰ ਪਿੱਛੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਤਰਕ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 13 ਤੋਂ 14 ਸੀਟਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਵੀ ਸੀਟ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ ਪਰ ਕੁਝ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋੜਾ ਬਣ ਗਈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸੀਟ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਖੁਦ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ, ਮਨੀਸ਼ ਸਿਸੋਦੀਆ, ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ, ਸੋਮਨਾਥ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 14 ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਲੈ ਲਓ। ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਵਰਮਾ ਨੇ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੂੰ 4009 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਇੱਥੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਦੀਪ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ 4568 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਕੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ? ਦਿੱਲੀ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਖੁਸ਼ ਕਿਉਂ? ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਪਰ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਆਸੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਖਬਰ ਸਾਬਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
1. ਹੁਣ ਤੇਜਸਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕਣਗੇ ਅੱਖਾਂ:
ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਜਸਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ‘ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਜੇਡੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਰਜੇਡੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਹੁਣ ਆਰਜੇਡੀ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਨੇ ਦੇਖ ਲਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਹੁਣ ਆਰਜੇਡੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕੇਗੀ। ਸੀਟ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ RJD ਸਮਝ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲੂ-ਤੇਜਸਵੀ ਸਾਵਧਾਨ! ਕਾਂਗਰਸ ਭਾਵੇਂ ਜਿੱਤ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾ ਬਣੇ ਪਰ ਹਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇਗੀ:
ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਮਤਾ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਯਾਦਵ ਖੁਦ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਖੁਦ ਵੀ ਹੁਣ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।
3. ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਵਾਛਾਂ ਖਿੜ ਗਈਆਂ:
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ। ਹੁਣ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਾਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਅਸਰ ਪੰਜਾਬ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਪੰਜਾਬ ‘ਆਪ’ ‘ਚ ਬੇਚੈਨੀ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਧੜੇਬੰਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹੀ ਹੈ।
