ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਅਤੇ ਸੜਕੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਹਾਈਵੇਅ ਰੋਡ ਸੁਰੰਗ ਹੈ, ਜੋ 10,000 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜੂਬਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 10,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਖਾਸ ਸੜਕ ਸੁਰੰਗ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ…
ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਕਿੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ?
ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਾਹੌਲ-ਸਪੀਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਾਲੀ ਨੂੰ ਲਾਹੌਲ ਘਾਟੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 10000 ਫੁੱਟ (3048 ਮੀਟਰ) ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜੂਨ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਟਲ ਸੁਰੰਗ ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹੈ?
ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਨਾਲੀ ਤੋਂ ਲੇਹ ਦੀ ਦੂਰੀ 46 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 4-6 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਯਾਤਰਾ 15-20 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰਾ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਹਵਾਦਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ 500 ਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਗਜ਼ਿਟ ਗੇਟ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਆਵਾਜਾਈ ਹੈ। ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੜਕੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ ਜੋ 3200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਮਨਾਲੀ ਅਤੇ ਰੋਹਤਾਂਗ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ-ਸੰਭਾਵਿਤ ਛੋਟੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਤੂਫਾਨ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾ ਕਰੇ।
