ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਡੱਬੇ-ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ ਬੰਦ ?…

74

ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਖਟਾਸ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲਰਟ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕੇ। ਭਾਰਤ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਪੂਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਹਮਸਫ਼ਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ 1971 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਫ਼ਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੌਰਾਨ ਰੱਖੀ ਸੀ। 22 ਜੁਲਾਈ 1976 ਨੂੰ, ਇਹ ਅਟਾਰੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਿਆ।

ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਇਸਦੇ ਡੱਬੇ ?

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਪਰ 1994 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਧਾਰਾ 370 ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਫਿਰ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ 11 ਡੱਬੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ 16 ਡੱਬੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਟਾਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਹਨ।

ਬੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੰਗਾਲ

ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਹੋਏ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬੋਗੀਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰੇਲਗੱਡੀ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੰਜਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਜੂਨ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬੋਗੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ, 11 ਬੋਗੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਬੋਗੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਾਲ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 

ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਟੈਂਡ ‘ਤੇ ਅੜੇ ਹਨ। ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਿਕਲ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਰੇਲਗੱਡੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕੇ।