ਟਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ RTO ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੀ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਓ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਆਰਟੀਓ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਦਰਅਸਲ, ਐਤਵਾਰ, 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਰੈਕਟਰ ਚਾਲਕ ਨੇ 3 ਬਾਈਕ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਟਰੈਕਟਰ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੈਕਟਰ ਚਾਲਕਾਂ ਕੋਲ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਵਾਹਨ ਲਈ ਵੀ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਾਨੂੰਨ ?
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਲਕਾ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ (LMV) ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ LMV ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਰ ਆਦਿ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸਿਰਫ਼ 7,500 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕਟਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ…
ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਟਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਯਾਨੀ ਇਸਨੂੰ ਮੋਡੀਫਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਬੀਮਾ ਕਰਵਾਉਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
LMV ਲਾਇਸੈਂਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ…ਜੇਕਰ
ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ LMV ਲਾਇਸੈਂਸ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਹੀ ਵੈਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰ-ਟਰਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲੱਦਿਆ ਅਤੇ ਢੋਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਭਾਰ 7,500 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, LMV ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਾਨੂੰਨ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਪਾਰਕ ਆਵਾਜਾਈ,ਢੁਆਈ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ‘ਤੇ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣਾ ਵੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਯਾਤਰੀ 2,200 ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
