ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਕਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੀਮਿੰਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੇਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮਹਿਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ? ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤਾਜ ਮਹਿਲ, ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ, ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਹੁਮਾਯੂੰ ਦਾ ਮਕਬਰਾ, ਇਮਾਮਬਾੜਾ, ਹਵਾ ਮਹਿਲ, ਆਮੇਰ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵਰਗੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਮਿੰਟ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਮਹਿਲ ਸੀਮਿੰਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ?
ਅੱਜ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸੀਮਿੰਟ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਘਰ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ, ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸੀਮਿੰਟ-ਰੀਬਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਘਰ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਸੀਮਿੰਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?
ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਉੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੱਕ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੱਥਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਸਨ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਇੱਟਾਂ ਚਿਪਕਾਉਣ ਲਈ ਸੀਮਿੰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ?
ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿਪਕਾਉਣ ਲਈ ਰਸਾਇਣ ਬਣਾਏ ਸਨ?
ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿਪਕਾਉਣ ਜਾਂ ਨੀਂਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਲ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਚਿਪਕਾਉਣ ਲਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪਾਊਡਰ, ਪੱਥਰ, ਬਾਂਸ, ਧਾਤ, ਚੂਨਾ ਪਾਊਡਰ, ਰੁੱਖ ਦੀ ਸੱਕ, ਉੜਦ ਦਾਲ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
