ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ? ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕਿਉਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ? ਜਾਣੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ

25

Sell-Aid Desk24/7-  ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਈਟਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਲੋਕ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸੌਂ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਸਾਨੂੰ ਆਮ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਾਰਨ ਨੀਂਦ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ।

ਸਲੀਪ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਨ੍ਹੇਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨੀਂਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਧੁੱਪ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਾਰਨ, ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੌਣ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਗਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਕਮਰਾ ਹਨ੍ਹੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚਾਲੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੀ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਮਰੇ ਦੀ ਲਾਈਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੰਤਰ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।