ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੈਬਨਿਟ ਕਮੇਟੀ ਆਨ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਯਾਨੀ ਸੀਸੀਐਸ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਫੈਸਲਾ ਵਾਹਗਾ-ਅਟਾਰੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਚੈੱਕਪੋਸਟ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੈੱਕਪੋਸਟ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ, ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਸਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ‘ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ? ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿਰਦਰਦੀ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਾਸਟਰ-ਸਟ੍ਰੋਕ ਹੈ।
- ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ: ਅਟਾਰੀ-ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੜਕੀ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮੋਸਟ ਫੇਵਰਡ ਨੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਕੁਝ ਵਸਤੂਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ, ਸੀਮਿੰਟ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ) ਦਾ ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ਇਸ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਚੈੱਕਪੋਸਟ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਟਮਾਟਰ, ਖੰਡ, ਚਾਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਆਯਾਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।2. ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਰੱਖਿਅਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਘਾਟ: 2019 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਜੀਵਨ ਰੱਖਿਅਕ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਟਾਰੀ ਚੈੱਕਪੋਸਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗੇਗਾ।
- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ (ਅਮਰੂਦ, ਅੰਬ, ਅਨਾਨਾਸ), ਸੀਮਿੰਟ, ਚਮੜਾ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੈੱਕਪੋਸਟਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
- ਲੋਕ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ: ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਟਾਰੀ-ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਰਗੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੈੱਕਪੁਆਇੰਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਰੁਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਅਤੇ ਥਾਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਵਿਕਲਪਕ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮਹਿੰਗੇ ਰੂਟਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ) ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਚੈੱਕਪੋਸਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਬੋਝ ਪਵੇਗਾ। 2019 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਕ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਮਾਨ ਆਯਾਤ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਸਨ। - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ: ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਲੀ, ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ) ਅਟਾਰੀ-ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
