ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ। ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਪਾਵਰਨੈਪ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਜਦੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਉਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ‘ਤੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੌਣ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੱਜ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਡਿਊਟੀ ‘ਤੇ ਸੌਂ ਰਹੇ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਕਰਨਾਟਕ ਸਟੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਕੇਕੇਆਰਟੀਸੀ) ਦੇ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ 16 ਘੰਟੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੁਣ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਨੂੰ ਹਾਈਕੋਰਟ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕੇਕੇਆਰਟੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਮੁਅੱਤਲੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਐਮ ਨਾਗਪ੍ਰਸੰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਕੇਆਰਟੀਸੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਖੁਦ ਕਸੂਰਵਾਰ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਰੇਕ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਹੁਕਮ?
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਮਿਲਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਿਫਟ ‘ਚ ਡਿਊਟੀ ‘ਤੇ ਸੌਂ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਯਕੀਨਨ ਗਲਤ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਰੇਕ ਦੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 16 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ 13 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਕੋਪਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਸਟੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਨੌਕਰੀ ‘ਤੇ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੂੰ 1 ਜੁਲਾਈ 2024 ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਦੀਆਂ ਕੀ ਸਨ ਦਲੀਲਾਂ?
ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ‘ਤੇ ਸੌਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੇਕੇਆਰਟੀਸੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਡਿਊਟੀ ‘ਤੇ ਸੌਂ ਰਹੇ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਨੇ ਨਿਗਮ ਦੀ ਮਾਣਹਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਜੱਜ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਜਸਟਿਸ ਨਾਗਪ੍ਰਸੰਨਾ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੇਐਸਟੀ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੰਮ ਦੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਕਾਰਨ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੂੰ ਦੋ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਦਾ ਅਨੁਛੇਦ 24 ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਜਬ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਵੀ ਕੰਮ-ਜੀਵਨ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 48 ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 8 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ, ਅਸਧਾਰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।
ਜੱਜ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇ.ਕੇ.ਆਰ.ਟੀ.ਸੀ. ਦੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਮੁਅੱਤਲੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸੇਵਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
