Sell-Aid Desk24/7- ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਹਥਿਆਰ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਤਲ ਸੈੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।ਹਾਰਵਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (MIT) ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ CAR-NK (ਕਾਈਮੇਰਿਕ ਐਂਟੀਜੇਨ ਰੀਸੈਪਟਰ ਕੁਦਰਤੀ ਕਿਲਰ) ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖੋਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਟਿਊਮਰਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਗੰਭੀਰ ਇਮਿਊਨ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨੇਚਰ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਇਮਯੂਨੋਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਤਲ (ਐਨਕੇ) ਸੈੱਲ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਖਤਰਨਾਕ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਅਤੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੈੱਲ ਡੀਗ੍ਰੇਨਿਊਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਰਫੋਰਿਨ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸੈੱਲ ਨੂੰ ਪੰਕਚਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਜੋ ਹੈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ
ਰਵਾਇਤੀ CAR-T ਥੈਰੇਪੀ ਵਾਂਗ, CAR-NK ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ CAR ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਲੋਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਖਾਸ ਪ੍ਰੋਟੀਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ CD-19) ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦਾਨੀ NK ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਮਝ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਥੈਰੇਪੀ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।ਇਸ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, MIT ਦੇ ਕੋਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਡਾਨਾ-ਫਾਰਬਰ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਚਲਾਕ ਹੱਲ ਕੱਢਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ NK ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ HLA ਕਲਾਸ I ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਛੋਟੇ ਦਖਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ RNA (siRNA) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। HLA ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਟੀ-ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ NK ਸੈੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ “ਸਵੈ” ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ, NK ਸੈੱਲ “ਅਦਿੱਖ” ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ PD-L1 ਜਾਂ ਸਿੰਗਲ-ਚੇਨ HLA-E (SCE) ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਕੈਂਸਰ-ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਘਾਤਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਡੀਐਨਏ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੂਹਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯੋਗ
ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੂਹਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿੰਫੋਮਾ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਟਿਊਮਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਡ CAR-NK ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸਨ: ਇਹ ਸੈੱਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਲਿੰਫੋਮਾ ਟਿਊਮਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੰਟਰੋਲ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਸੋਧੇ ਨਾ ਗਏ NK ਸੈੱਲ ਜਾਂ CAR ਸੈੱਲ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਸਟੈਂਡਰਡ CAR-T ਸੈੱਲ ਵੀ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਖਕ ਜਿਆਂਜ਼ੂ ਚੇਨ, ਜੋ ਕਿ ਐਮਆਈਟੀ ਦੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਸੈੱਲ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੀ ਹਨ।’
