ਦਰ-ਦਰ ਭਟਕਦੀ ਰਹੀ, ਕੂੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੀ ਰਹੀ… 1 ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ 7 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆਈ ਯਾਦਾਸ਼ਤ

37

ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਵਿਅਸਤ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਪਤਾ ਹੋਈ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬੇਘਰ ਹੋ ਕੇ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ‘ਬਦਾਮੀ’ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਦਲ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਹ ਕੋਈ ਫਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ।

ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਾਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਕਸਤੂਰੀ ਪਾਟਿਲ (50) ਦੀ ਹਾਲਤ ਤਰਸਯੋਗ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭੀਖ ਮੰਗ ਕੇ ਜਾਂ ਕੂੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਡ ਇਵੈਂਜਲੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਲਵ’ (SEAL) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। SEALਪਨਵੇਲ ਦੇ ਵਾਂਗਾਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੇਘਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਸਤੂਰੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।

ਕਸਤੂਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਅਚਾਨਕ ‘ਬਦਾਮੀ’ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਲ ਮੈਂਬਰ ਬੀਜੂ ਸੈਮੂਅਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬਦਾਮੀ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬਾਗਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬਦਾਮੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਭੇਜੀਆਂ।

ਬਦਾਮੀ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਾਂਮਾ ਭਿੰਗਾਰੀ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਾਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਈ। ਇਹ ਪਲ ਕਿਸੇ ਚਮਤਕਾਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਪਰ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਤੀਤ ਯਾਦ ਸੀ।

ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਸੱਸ ਇਰਮਾ ਭਿੰਗਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।” ਜਦੋਂ ਕਸਤੂਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਇੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਈ।