ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ (10 year old bank account) ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੁਣ 10 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣਾ ਬਚਤ ਖਾਤਾ ਅਤੇ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੁਦ ਚਲਾ ਸਕਣਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੀ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ ਖੁਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸਰਕੂਲਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਰਾਹੀਂ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹਨ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
-ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ 10 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਬੱਚਤ ਅਤੇ ਮਿਆਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹ ਅਤੇ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-ਬੈਂਕ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਕਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਜਮ੍ਹਾ ਅਤੇ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਬੈਂਕ ਦੀ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
-ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਉਸ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਦਸਤਖਤ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਅਤੇ ਖਾਤਾ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿਧੀ ਲਵੇਗਾ।
-ਬੈਂਕ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਏਟੀਐਮ/ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ, ਚੈੱਕ ਬੁੱਕ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਇਹ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਏ ਨਾ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਬਕਾਇਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਦੇ ਕੇਵਾਈਸੀ (ਆਪਣੇ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਜਾਣੋ) ਯਾਨੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ 1 ਜੁਲਾਈ 2025 ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
